جمعه, 27 فروردين 1400
شناسه خبر:1682

بررسی وظایف متقابل حوزه های علمیه و جامعه در گفتگو با مولوی عبدالمجید رجبعلی زاده، مدیر اجرایی حوزه علمیه انوارالعلوم

  • انداز قلم

انواروب: لطفا از ضرورت وجود حوزه های علمیه بگویید.
مولوی  رجبعلی زاده: به نظر بنده وجود حوزه های علمیه برای جامعه اسلامی، یک امر بسیاری حیاتی است.چرا که مسئولیت احیا، ترویج و حفاظت دین محمدی ـ صلی الله علیه و سلم ـ بر عهده این مراکز است. و از همین مدارس دینی هست که رجال ، احیاگران و مبلغین دین به وجود می آیند، جای دیگری نمی تواند این مسئولیت خطیر و مهم را انجام دهد و از عهده آن برآید.


انواروب: مسئولیت علماء در قبال جامعه چیست؟
مولوی  رجبعلی زاده: قبل از همه، خودِ خداوند مسئولیت علما را مشخص نموده است. « وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُ‌وا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ‌ مِن كُلِّ فِرْ‌قَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُ‌وا قَوْمَهُمْ إِذَا رَ‌جَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُ‌ونَ»،« مؤمنان را نسزد که همگی بیرون بروند (و برای فراگرفتن معارف اسلامی عازم مراکز علمی اسلامی بشوند). باید که از هر قوم و قبیله‌ای، عدّه‌ای بروند (و در تحصیل علوم دینی تلاش کنند) تا با تعلیمات اسلامی آشنا گردند، و هنگامی که به سوی قوم و قبیله‌ی خود برگشتند (به تعلیم مردمان بپردازند و ارشادشان کنند و) آنان را (از مخالفت فرمان پروردگار) بترسانند تا (خویشتن را از عقاب و عذاب خدا برحذر دارند و از بطالت و ضلالت) خودداری کنند.» خداوند مسئولیت علما را که همانا انذار و ترساندن، و نیز امر به اوامرالهی و نهی از نواهی اوست،بیان می کند. علما باید جامعه را احیا نموده آن را رشد و ترقی دهند و پرده های غفلت را از چشم مردم دور نمایند. امروزه آنچه باعث تباهی امت، خود ما و همه انسانها گشته، دنیا است، که پرده غفلت بر چشمان نهاده است. مسئولیت علما غفلت زدایی است. اینکه ابتدا خود را اصلاح کنیم و بعد به فکر اصلاح جامعه باشیم.

انواروب: آیا علما توانسته اند از عهده این مسئولیت برآیند و آن را به نحو احسن انجام دهند؟
مولوی  رجبعلی زاده: به نظر من کوشش هایی شده و پیشرفت هایی صورت گرفته که این، درخور تقدیر است، اما باز هم قصور و کوتاهی های زیادی وجود دارد. این را باید بپذیریم که متاسفانه بسیار کوتاهی کرده ایم.

انواروب: وظیفه مردم و جامعه در قبال مدارس دینی چیست؟
مولوی  رجبعلی زاده: مشکلی که باز هم برمی گردد به خودِ علما و صاحبان مدارس دینی، این است که ما نتوانسته ایم مردم را به وظایفشان در قبال مدارس دینی، آشنا کنیم. نتوانسته ایم جایگاه مدارس دینی ، حوزه های علمیه و علما را برای مردم تبیین نماییم. به نظر بنده، مسئولیت مهم مردم و اقشار مختلف جامعه این است که مدارس و مراکز دینی را پشتیبانی کنند، هم از نظر فکری و معنوی و هم از نظر مادی، چرا که مدارس دینی ـ چنانکه قبلا اشاره شد ـ مسئولیت خطیر احیا، ترویج و حفاظت دین را بر عهده دارند و یقینا تا پشتیبانی مردم و تک تک افراد جامعه را همراه نداشته باشند، نمی توانند آنگونه که شایسته و بایسته است از عهده این مهم برآیند.

انواروب: چگونه می شود ارتباط بین مردم و حوزه را بیشتر نمود.
مولوی  رجبعلی زاده: خودِ ارتباط داشتن علما با مردم، می تواند در این زمینه موفق باشد. مردم هم باید این را جزء مسئولیت های خود بدانند که هر از چند گاهی به مدارس دینی سر زده، جویای احوال طلاب و علما باشند. خصوصا آنانکه فرزندان شان مشغول تحصیل علوم دینی اند، باید ارتباط خود را با حوزه ، جایی که سرمایه زندگی خود را در آن قرار داده اند، بیشتر نمایند و ارتباط نزدیکی با اساتید حوزه داشته باشند و این تاثیر زیادی در رشد علمی فرزندان شان دارد.

انواروب: به نظر شما ویژگی های یک حوزه موفق چیست؟
مولوی  رجبعلی زاده: اولا حوزه ای موفق است که اساتید موفقی داشته باشد، کسانی که از نظر علمی و معنوی در حد عالی باشند، و این اصل و بنیاد است. در هر جا که همچین شخصیت هایی بوده و هستند، مردم پروانه وار به اطرافشان جمع شده اند. حوزه های علمیه موفق زیادی با این خصوصیت وجود دارند، خصوصا در شبه قاره هند، و... ،که بنده شخصا به برخی از آن ها سفره داشته ام، و دیده ام که چگونه  خداوند نصرت های غیبی خود را شامل آنان کرده است. مسئله دوم:  نظم و انضباط است، حوزه علمیه ای موفق است که از نظم و انضباط برخوردار باشد. و نکته سوم: حوزه ای موفق است که در آن  افرادی باشند که خود را وقف مدرسه دینی کنند و در این مسیر یکسو باشند، مسأله ای که متاسفانه کمتر به آن توجه شده است.

انواروب: به نظر شما حوزه های علمیه تا چه حد توانسته اند رسالت خود را انجام دهند.
مولوی  رجبعلی زاده: اگر منصفانه بنگریم، مدارس علوم دینی به حمد الله موفقیت های زیادی داشته اند. اخیرا و خصوصا در چند دهه گذشته، مدارس دینی اهل سنت در ایران توانسته اند گام های مفید و مؤثری در راستای بیداری جامعه ، آگاهی بخشی دینی و مبارزه با جهل و نادانی بردارند. این خود، کار بزرگی است. اما در بحث مسائل تخصصی و اینکه مدارس رجال ، احیاگر و مجدد به جامعه تحویل دهند، هنوز ضعف است و می توان گفت از این مهم دوریم. هنوز به ایده آل نرسیده ایم، امیدواریم خداوند این خلاء را جبران نماید.

انواروب: چگونه طالب امروز می تواند عالم موفق فردا باشد.
مولوی  رجبعلی زاده: اولا اینکه: طلبه ای ، عالم موفق فردا است که در ایام تحصیل توانایی علمی خود را تقویت کنند. یک طلبه هر چه از نظر علمی پیشرفت کند، به همان اندازه در جامعه موفق است، امروز در امت، خلأ «عالم» هست، «مولوی» زیاد داریم، اما عالم کم هست. طلاب باید عالم حقیقی بشوند. و اگر این علم توأم با معنویت باشد و ارتباط با الله تقویت شود، قطعا آن طلبه احیاگری خواهد شد که در منطقه، شهر و روستای خود انقلاب ایجاد کند. طلبه، هر کدام از این ها(علم و معنویت) را کم داشت،فردا در جامعه با مشکل مواجه می شود، چه آنکه خود راه را نیافته، چگونه می تواند رهبر و راهنمای دیگران شود؟!

انواروب: طلاب چگونه می توانند از اوقات خود حداکثر استفاده را بکنند؟
مولوی  رجبعلی زاده: بهترین راه این است که اوقات خود را با توجه به مشغولیت های علمی ای که دارند، تنظیم نمایند.باید برای تمام کارهای خود برنامه ریزی داشته باشند. خداوند می فرماید«رِ‌جَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَ‌ةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ‌ اللَّـهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ» مردان واقعی کسانی اند که هیچ کار و مشغولیتی مانع رسیدگی به امور دینی شان نمی شود. طلاب باید برنامه ریزی کنند و مردانه پای آن بایستند، که متاسفانه این مردانگی کم است.

انواروب: توصیه شما به طلاب علوم دینی چیست؟
مولوی  رجبعلی زاده: خداوند نعمت بزرگی را به طلاب عنایت کرده است، اگر کسی که به او علم دین و وراثت انبیا عنایت شده و به چنین مقامی نائل گشته، شخص دیگری ـ که از نظر دنیوی از او بالاتر است ـ  را از خود بهتر بداند، و خودکم بینی کند، همان بِه، که حوزه را ترک کند . او لیاقت وراثت انبیا را ندارد. خداوند بهترین ها را برای این کار برگزیده است، این مقامی نیست که هر کس بتواند به آن دست یابد. باید قدر خود را دانسته شاکر این نعمت الهی باشند.

انواروب: از اینکه وقت خود  را در اختیار ما گذاشتید ممنون و سپاسگزاریم.