رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ در نزد باریتعالی شأن و مزلت والا و بلندی دارد، خداوند ایشان را از میان تمام انسانها برگزید و بر تمام پیامبران و انبیاء برتری بخشید و ایشان را شرح صدر عنایت نموده، نام ایشان را بلند آوازه قرار داده است و پاکی و نجابتش را […]

رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ در نزد باریتعالی شأن و مزلت والا و بلندی دارد، خداوند ایشان را از میان تمام انسانها برگزید و بر تمام پیامبران و انبیاء برتری بخشید و ایشان را شرح صدر عنایت نموده، نام ایشان را بلند آوازه قرار داده است و پاکی و نجابتش را در آیات زیادی بیان نموده است چنانچه فرموده: { أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ * وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ * الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ * وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ }(الشرح 1 : 4)،آیا ما سینه تو را نگشودیم و بار سنگین  را از (دوش) تو برنداشتیم؟ همان بار سنگینی که پشت تو را در هم شکسته بود و آوازه‌ی تو را بلند نکردیم و بالا نبردیم؟.

 

و می فرماید: { وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى }(النجم: 3)، و از روی هوا و هوس سخن نمی‌گوید. و نیز می فرماید: { وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ }(القلم: 4)، و دارای خوی سترگ (یعنی صفات پسندیده و افعال حمیده) هستی.

در ترمذی از ابوسعید خدری ـ رضی الله عنه ـ  نقل شده که رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمودند: من سرور فرزندان آدم هستم و در روز قیامت پرچم حمد و ستایش خداوند در دستان من است .واین را نه از روی فخر بیان می کنم و  تمام پیامبران از آدم تا آخرین آنها همه در زیر پرچم من قرار دارند و من اولین کسی هستم که از قبر بیرون می آید و بر این نیز فخر نمی کنم.

امام مسلم از انس بن مالک ـ رضی الله عنه ـ  روایت نموده که رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمودند: من در روز قیامت به در بهشت می رسم و می خواهم که در باز شود و مسئول و نگهبانِ در می گوید: کیستی؟  می گویم: محمد هستم. نگهبان می گوید: به من دستور داده شده که در را برای تو باز کنم و قبل  از تو برای هیچ کس گشوده نشده است.

از همین رو محبت و دوستی با رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ یکی از لازمه های دینی و شرطی از شروط ایمان می باشد. امام بخاری از انس بن مالک نقل نموده که نبی رحمت ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمودند: هیچ یک از شما مؤمن کامل نیست تا زمانیکه من نزد او از  پدر و فرزند و تمام مردم محبوبتر نباشم. این روایت بیانگر این است که ایمان فرد کامل نمی شود تا زمانی که رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ را از همه چیز بیشتر دوست نداشته باشد.

در روایت دیگری بخاری از هشام بن عبدالله نقل نموده: ما همراه رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ بودیم و ایشان دست عمر بن خطاب را گرفته بودند، در همین حین عمر گفت: ای رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ من شما از هر کس بجز خودم بیشتر دوست دارم. پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمودند: نه به خدا قسم! ایمانت کامل نمی شود تا زمانی که مرا حتی از خودت بیشتر دوست نداشته باشی. عمر گفت: به خدا قسم اینک شما را حتی از خودم بیشتر دوست دارم. رسول خدا فرمودند: ای عمر اینک درست شد.

ابن حجر در تشریح حدیث مذکور می گوید: سخن عمر در وهله اول از حیث طبیعت فرد بود، یعنی اینکه این طبیعی است که هر فرد خودش را از سایرین بیشتر دوست دارد، اما وقتی در کنه ماجرا اندیشه نمود، بدین نکته پی برد که باید رسول خدا را حتی از خودش بیشتر دوست داشته باشد، چرا که او بواسطه تلاش های رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ از بدبخی و شقاوت دنیوی و اخروی رهیده است. و در پایان رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ را از تصمیم خود با خبر ساخت؛ از همین رو رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ نیز به او گفت: اینک درست است ، بدین معنا که ای عمر! اینک به اصل مطلب رسیدی و آنچه را که لازمی بود بیان داشتی.

اینک به بعضی از راهکارهایی که باعث ازدیاد محبت به پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ می شود می پردازیم.

 

فراگیری سیرت رسول خدا:

یکی از مهمترین وکار آمدترین راه هایی که می توانیم با آن محبت خود را نسبت به پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ عمیق تر نموده  و آن را در قلبمان پایدارتر نماییم، فراگیری و آموختن سیرت آنحضرت ـ صلی الله علیه و سلم ـ می باشد.

یکی از مزایای فراگیری سیرت، پی بردن به جایگاه پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ و رفعت مقام و منزلت ایشان می باشد و اینکه ایشان مورد تایید و تحت حفاظت خداوند بوده اند و دیگر اینکه به هنگام جنگ، فرشتگان نازل شده و ایشان را یاری می رساندند و آگاه شدن به بسیاری از معجزات که پروردگار وی را بوسیله آنها مورد اکرام و اعزاز قرار داده است.

ایشان دارای معجزات بسیار و عدیده ای بودند که در مکان ها و زمان های مختلف به وقوع پیوسته است. رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ بسیار زیبا و خوش اندام بودند و در رفتار و نشست و برخواست های خود، خوش مجلس بودند، تمامی این ها می توانند اثر زیادی در ازدیاد علاقه و  گرایش به دعوت ایشان داشته باشد. لذا فراگیری سیرت و آگاهی یافتن نسبت به شمائل ایشان، می تواند محبت ایشان را در قلوب راسخ تر بگرداند. به همین خاطر گذشتگان نیکو سیرت ما به سیرت پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ چنانکه که حق آن است، ارزش می نهادند و همواره آن را فرا می گرفتند و به فرزندان شان می آموختند.

اسماعیل بن محمد بن سعد بن ابی وقاص می گوید: پدرم با ما در مورد چگونگی جنگ های عصر پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ صحبت می کرد و آن ها را بر می شمرد و همواره می گفت: ای فرزندانم! اینها یادگاران پدرتان است، آنها را ضایع ننمایید.

علامه زهری نیز در این مورد می گوید: آگاهی یافتن نسبت به جنگ های عصر پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ ( و درس گرفتن از آنها ) علم دنیا و آخرت است.

 

درود فرستادن بر رسول خدا:

درود فرستادن بر پیامبر از جمله اعمالی است که در قرب انسان به خداوند جایگاه والایی دارد و از زمره برترین اعمال است و می توان آن را از آن دست اعمالی دانست که می تواند محبت پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ را در قلوب عمق بخشد. و بدین وسیله می توان بخش کمی از حق رسول خدا را ادا نمود و علاوه بر آن، دارای فضایل بیشماری نیز می باشد. علامه ابن قیم در کتاب (جلاء الأفهام في الصلاة والسلام على خير الأنام )  می نویسد: درود فرستادن بر رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ دارای فضایل و مناقب بیشماری است که از آن میان می توان به نکات زیر اشاره نمود: اطاعت امر خداوند ، توفیق انجام اعمال نیک ، رفع درجات ، مغفرت گناهان، درود فرستادن خداوند و فرشتگان بر انسان، سبب قبولی دعا، عامل از بین بردن پریشانی ها ، زدودن صفت بخل از شخص درود فرستنده، سبب ادامه یافتن محبت شخص با رسول خدا و سبب بدست آوردن شفاعت رسول خدا ـ صلی الله علیه و سلم ـ  در قیامت می گردد چرا که درود فرستاده بر نبی رحمت ـ صلی الله علیه و سلم ـ باعث نزدیکی انسان به پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ در قیامت می شود، و علاوه بر اینها، بیان شکر و ذکر خدا است و آگهی یافتن به نعمت فرستادن پیامبران برای هدایت مردم.

 

یادآوری این نکته که پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ نسبت به مؤمنان بسیار مهربان است:

از دیگر عوامل ازدیاد محبت به رسول خدا می توان بیان رأفت و مهربانی ایشان نسبت به امت و شفاعت ایشان در قیامت را برشمرد. طبیعتا انسان کسانی را دوست دارد که آنها نیز او را دوست داشته باشند و به وی نیکی نمایند، اگر کسی در سیرت نبی رحمت ـ صلی الله علیه و سلم ـ تامل و درنگ نماید، می تواند صحنه های زیادی از شفقت و مهربانی و آسان گیری ایشان به امت ببیند .

اینها همه از محبت وافر ایشان نسبت به امت سرچشمه می گیرد . پیامبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ  امید دارد که همه امت در زیر سایه رحمت خداوند و در بهشت برین جای گیرند. به یقین این نکته از جمله مواردی است که می تواند بر محبت ایشان در قلوب بیفزاید. خداوند نیز محبت وافر و فراوان ایشان را نسبت به امت که بیانگر مهربانی ایشان می باشد را در قرآن اینگونه بیان می دارد.

علامه ابن کثیر در تفسیر خود تحت آیه { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ} می نویسد: یعنی آنچه که باعث به مشقت و به سختی افتادن امت می شود بر او سخت می گذرد و { حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ } حریص بر هدایت و رسیدن شما به نفع دنیوی و اخروی می باشد.

از حضرت ابوهریره نقل شده که رسول خدا فرمودند: هر پیامبری یک  دعای ( اختصاصی) اجابت شده دارد، همه پیامبران در دعایشان عجله به خرج دادند(در دنیا دعا کردند) اما من آن را برای امت خودم در قیامت نگه داشته ام اگر خدا بخواهد این دعا شامل هر کس که در حالی بیمرد که به خدا شرک نورزیده باشد، خواهد شد.

 

فرزندان ما و محبت به پیامبر:

خداوند حضانت و نگهداری از فرزندان مان را به ما سپرده و از جمله وظایف ما در قبال رسول خدا این است که بذر محبت رسول خدا را اعتقاداً و قولاً و عملاً در وجودشان بکاریم  و آن را بر محبت خود و فرزند و پدر و مادر مقدم داریم و بر ما لازم است که محبت به رسول خدا را از کوچکی در ضمیر فرزندان خود نهادینه سازیم ، چرا که دوران کودکی مهمترین مرحله  در تشکیل شخصیت فرد می باشد و فرد اگر به معنای صحیح کلمه با محبت رسول خدا رشد کند، پیروی کردن و دنباله روی از رسول خدا برایش آسان می گردد چرا که  فرزند کوچک  بر هر مسیر و اندیشه ای که رشد کند، دنباله رو و پایبند همان می گردد .

شاعر می گوید:

وينشأ ناشئ الفتيان مِنَّا     على ما كان عوده أبوه

جوان ما برهمان خصلتی رشد می کند که او را پدرش عادت داده است

از همین رو علی بن حسین (امام سجاد) می گوید: ما جنگ های عصر پیامبر ـ صلى الله عليه وسلم ـ را همانگونه یاد می گرفتیم که سوره های قران را فرا می گرفتیم.

علامه ابن قیم در کتابش به نام (تحفة المودود بأحكام المولود) می نویسد:بزرگترین ظلم در حق فرزندان آن است که در تربیت و آموزش شان تلاش نشود و سر خود رها شوند و بیشتر بدسگالی این فرزندان به پدران شان بر می گردد ، پدرانی که آنان را رها نموده و در آموزش فرائض و سنن دین به آنان کوتاهی نموده اند.فرزندانی که در کودکی تربیت صحیح و دینی نشده اند، در بزرگی نه برای خود می توانند نفعی داشته باشند و نه برای پدران خود.

 

با کسی خواهی بود که دوستش داری:

امام ترمذی از زر بن حبيش و او از صفوان بن عسال روایت کرده که میگوید: بادیه نشینی که صدا بلندی نیز داشت به محضر رسول خدا ـ صلى الله عليه وسلم ـ آمد و گفت: ای محمد! نظر تو در مورد فردی که گروهی را دوست دارد، اما هنوز بدان ها ملحق نشده چیست؟ رسول خدا ـ صلى الله عليه وسلم ـ فرمودند: شخص با کسانی خواهد بود که با آنها محبت دارد.

امام بخاری نیز از عبداله بن مسعود روایتی مشابه همین نقل کرده که شخصی نزد پیامبر آمد و گفت: ای رسول خدا! شما در مورد فردی که جماعتی را دوست دارد، اما بدان ها ملحق نشده چه می فرمایید؟ پیامبرخدا ـ صلى الله عليه وسلم ـ فرمودند: شخص با کسانی خواهد بود که آن ها را دوست دارد.

در صحیح بخاری از حضرت انس ـ رضی الله عنه ـ  نقل شده که: شخصی به محضرسول خدا ـ صلى الله عليه وسلم ـ آمد و گفت: ای رسول خدا! چه زمان قیامت می شود؟ رسول خدا پرسیدند: برای آن چه آماده کرده ای؟ او گفت: برای آن نماز و روزه و صدقه زیادی مهیا ننموده ام، ولی خدا و پیامبرش را دوست دارم. نبی رحمت فرمودند: با کسانی خواهی بود که دوستشان داری.

انس میگوید: من پیامبر خدا ، ابوبکر و عمر را دوست دارم و امید دارم که بواسطه محبت آنان، همراه شان باشم، اگر چه عملی همانند عمل آنها ندارم. صحابه رسول خدا ـ صلى الله عليه وسلم ـ گفتند: بعد از اسلام  به هیچ چیزی به اندازه ای که با شنیدن این حدیث خوشحال شدیم خوشحال نشده بودیم.

علامه ابن حجر معنی حدیث را در قطعه شعری چنین بیان داشته است.

وقائلٌ هل عمل صالح          أعددْتَه ينفع عند الكرب

فقلتُ حسبي خدمة المصطفى     وحبه فالمرء مع من أحب

شخصی گفت: آیا عمل صالحی آماده کرده ای که به هنگام مشکلات به دردت بخورد؟

گفتم: خدمت به پیامبر و دوستی او مرا کافی است چرا که شخص با کسانی خواهد بود که دوستشان دارد.

 

 

منبع: إسلام ويب

ترجمه: عصمت الله تیموری(انواروب)