ترک گناهانهر مصیبت و مشکلی که در دنیا وآخرت گریبان گیر انسان می شود پیامد گناه و معصیت می باشد.1-گناه باعث از دست دادن نعمت و جلب مصیبت می گردد. هر نعمتی که انسان از دست می هد یا به هر مشکلی که مبتلا می شو، […]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ترک گناهان
هر مصیبت و مشکلی که در دنیا وآخرت گریبان گیر انسان می شود پیامد گناه و معصیت می باشد.
1-گناه باعث از دست دادن نعمت و جلب مصیبت می گردد. هر نعمتی که انسان از دست می هد یا به هر مشکلی که مبتلا می شو، بخاطر گناه است.

 چنانچه خداوند می فرماید: ﴿ وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ﴾ آنچه از مصائب و بلا به شما می‌رسد، به خاطر کارهائی است که خود کرده‌اید. تازه خداوند از بسیاری (از کارهای شما) گذشت می‌کند (که شما از آنها توبه نموده‌اید و یا با کارهای نیک آنها را از نامه‌ی اعمال زدوده و پاک کرده‌اید). [الشورى: 30]
حضرت علی فرموده اند: هر بلایی که فبر قومی فرود آمده بخاطر گناه بوده و و تا توبه نکرده اند آن بلا برداشته نشده است.«1»

2- گناه باعث شیوع بیماری ها، طاعون و مریضی هایی بی سابقه است.
پیامبر فرموده اند: پنج چیز هست که هر گاه بدا نها مبتلا شدید-پناه می بردم به خدا از اینکه شما آنها را در یابید-هرگاه فحشا در میان قومی علنی شد، طاعون و مریضی های شایع می گردد که پیش از آن نبوده است و ….« ابن ماجه و بیهقی و حاکم آن را روایت نموده و سند آن صحیح بوده و آلبانی نیز آن را صحیح دانسته است»

3- گناه باعث تاریکی دل می گردد:
حضرت عبدالله بن عباس می گوید: کار نیک باعث پدید آمدن نور در چهره و قلب و گشادگی در رزق و روزی و افزودن توانایی جسمی و محبت بین انسان ها می گردد و گناه باعث تاریکی چهره و دل و تنگی در رزق و نفرت بین آدمیان می شود.«2»

4- گناه باعث محرومیت از عبادت می شود:
گفته شده: چه نگاه هایی، که باعث محرومیت از نماز شب گشته و چه لقمه ای که سبب محرومیت از تلاوت قرآن می گردد.
علامه ابن قیم می فرماید: اگر براي هر گناه عقابي بجز بازداشتن از طاعت نمي بود (همين كافي مي بود)، و گناه جاي طاعت را مي گيرد و بر همين منوال باز ماندن از طاعت باعث محروميت از طاعت ديگري مي گردد و همين طور طاعت سوم و چهارم و … اين رشته همچنان ادامه مي يابد و بر اثر گناهان انسان از عبادت هاي زيادي محروم مي شود. كه هر عبادتي بهتر از دنيا  و داشته هاي آن مي باشد.(3)

5- معصیت باعث محرومیت از علم می شود.
خداوند متعال می فرماید: ﴿ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴾ و از خدا بترسید (و اوامر و نواهی او را پیش چشم دارید) و خداوند (آنچه را که به نفع شما یا به زیان شما است) به شما می‌آموزد، و خداوند به آنچه می‌کنید آگاه است.  [البقرة: 282].
 بر اساس این آیه تقوا یکی از اسباب فراگیری علم می باشد و به همین منوال ترک تقوا و نبود آن یکی از علل مهم محرومیت از علم می باشد. پناه بر خدا از فریب و زیان.

6- پریشانی در دنیا و به هنگام وفات
انسان گنهکار وقتی در دنیا دچار مشکل و مصیبت شد و این حالت او را  به سمت خیر و خوبی رهنمون نکرد و قلب به او به خدا توکل ننموده و متوجه به خدا نگردید و به خدا پناه نبرد و زبانش به یاد و ذکر خدا  نپرداخت، یقینا به هنگام مرگ حالش به مراتب پریشان تر و  ناراحت کننده تر خواهد بود. قلب و زبانش به نفع او شهادت نخواهند داد، زبانش بر علیه او گواهی خواهد داد و پایان بدی برایش رقم خواهد زد. از همین رو خداوند می فرماید: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴾ ای کسانی که ایمان آورده‌اید آن چنان که باید از خدا ترسید از خدا بترسید (و با انجام واجبات و دوری از منهیّات گوهر تقوا را به دامان گیرید) و شما (سعی کنید غافل نباشید تا چون مرگتان به ناگاه در رسد) نمیرید مگر آن که مسلمان باشید. [آل عمران: 102].

علامه ابن کثیر می فرماید:  در زمان صحت و سلامتی تان پایبند به اسلام باشید، تا بر همان حال از دنیا بروید چرا که صفت ذات کریم و بزرگوار این ست که هرگاه بنده ای بر حالتی زیسته است، او را با همان حال از دنیا ببرد، و هرکس بر هر حالی از این دنیا رفته باشد، بر همان صفت در آخرت از قبر بیرون می شود. پناه بر خدا از خلاف بر اسلام از دنیا رفتن.

راهکارهایی برای ترک گناه:

1-با قرآن زیستن.
باید در زندگی از حیث حفظ، فهم، آموختن، تدبر، عمل و تلاوت با قرآن بود. قرآن انسان را از تمامی شبهاتی که باعث سست شدن انسان می گردد، حفاظت می نماید و نیز سپری در برابر شهوت ها می باشد. قرآن ریسمان محکم خداوند و نور مبین می باشد. هر کس به آن چنگ بزند، خداوند او را حفاظت می نماید و هر کس دنباله رو یآن باشد او را نجات می دهد  و هر کس دیگران را به سمت قرآن بخواند، به راه راست هدایت می شود.

فضیل بن عیاض می گوید:  فردی که حامل قرآن است، مقامش والاتر از این ست که خلاف فرموده خدا عمل کند. و هر حرف قرآن او را ندا می دهد: بخدا سوگند تو با آیه هایی که از من در سینه ات داری، با من مخالفت نمی کنی.«6»

2- حرص بر شرکت در مجالس علم.

 این خود خوبی های فراوانی دارد که از آن میان می توان به موارد زیر اشاره کرد
أ:ثواب طلاب علم بدست می آید.
ب:از خطاها و گناهان محفوظ می شوی.
ج:بر تو رحمت نازل می شود.
د:رحمت خداوند تو را در بر می گیرد.
هـ:ملائکه بر گرداگرد تو حلقه می زنند.
و:خداوند تو را نزد ملائکه یاد می کند.
ز: با خوبان همنشین می شوی.
ح:حلال و حرام را یاد می گیری.«7»

3-دوری کردن از همنشین بد:
رسول خدا فرمودند: انسان بر دین دوست خود است هر یک باید ببین با چه کسی دوستی می کند.« ابوداود و ترمذی از حضرت ابوهریره بصورت مرفوع نقل کرده اند» و آلبانی سند آن را حسن دانسته است.

4-دور شدن از اسباب گناه«8»
گناه زائیده اسباب و علل هست. حال صحبت کردن با نامحرم باشد، یا تنها شدن و شب بیداری. یا مشاهده تلویزیون و یا مشغول شدن با اینترنت یا گذر کردن از جایی. از همین رو اگر می خواهی از گناه دست بکشی، باید از اسباب و انگیزه های گناه دوری بجویی.

5-بزرگ دانست گناه و دوری کردن از گناه هان حتی گناه های کوچک.
بلال بن سعد می گوید: به اندازه گناه نکن بلکه به این نگاه کن از فرمان چه ذاتی سرپیچی می کنی«9»
حضرت ابن مسعود حالت انسان مومن را اینگونه به تصویر می کشد: انسان مومن گناهانش را همانند کوهی تصور می کند که هر لحظه ممکن هست که بر وی بیفتد امام انسان فاجر گناه خود را همانند مگسی می پندارد که بر بینی اش نشسته. که آن را با دستش دور می کند.«بخاری»
علامه ابن قیم می گوید: گناهان همانند زخم هستند، چه بسا زخم هایی هستند که انسان را می کشند«10»
بزرگ پنداشتن گناه انسان را به استغفار، توبه، گریه، پشیمانی و زاری کردن به درگاه وا می دارد و همچنین این نیرو را به او می بخشد که در مقابل خواهشات نفسانی و هواها استقامت نماید.

6-اگر دوباره مرتکب گناه شدی، از نو توبه کن.
ابن ابی الدنیا با سند از حضرت علی نقل می کند: بهترین شما کسی ست که دچار فتنه شده و توبه می کند. گفته شد: اگر دوباره تکرار کرد؟ فرمود: از خدا طلب مغفرت کند و توبه کند. دوباره پرسیده شد: اگر باز هم مرتکب گناه شد؟ فرمود: از خدا طلب بخشش کند و توبه کند. گفته شد: اگر باز گناه کرد: فرمود: باز هم توبه و استغفار کند. گفته شد: تا کی توبه و استغفار کند؟ فرمود تا زمانی که شیطان شيطان در حسرت (گمراه كردن او) مي ماند.«11»

از حسن بصری پرسیده شد: آیا کسی از ما از حیا نکند از اینکه گناه کند و استغفار کند و بازگناه کند و باز توبه کند؟ بصری گفت: شیطان دوست دارد که شما را از این سیر بزا دارد شما از استغفار کردن خسته نشوید.«12»
گناه هر قدر هم تکرار شد از توبه کردن خسته نشو.  و شرط آن این ست که بر انجام گناه پافشاری نکنی. بمعنی اینکه قصد این را داشته باشی که با وجود پشیمانی دیگر قصد انجام گناه را نداشته باشی.

منابع:
1- ابن القيم، الجواب الكافي لمن سأل عن الدواء الشافي ص 179.
2- ابن تيمية، أمراض القلوب وشفاؤها ص 7
3- الجواب الكافي ص136
4- أحمد فريد، تحذير الداني والقاصي من عقوبات الذنوب والمعاصي
5- تفسير ابن كثير ج1
6- محمد عبدالملك الزغبي، صرخة للعصاة؛ ص 57.
7- سلوكيات مرفوضة المؤلف.
8- محمد عبدالله الدويش، سبيل النجاة من شؤم المعصية
9- ابن القيم، الفوائد ص41
10- ابن القيم، الفوائد ص41
11- ابن أبي الدنيا، التوبة ص143
12- ابن رجب، جامع العلوم والحكم ص176

د. شريف فوزي سلطان
عصمت الله تیموری