جمهوری دموکراتیک سوسیالیستی «سریلانکا» جزیره‌ای است واقع در جنوب آسیا، اقیانوس هند و جنوب کشور هند. پایتخت سیاسی آن «سری جایاواردنپورا کوته» و پایتخت تجاری‌اش شهر «کلمبو» است. پیش از سال ۱۹۷۲ به این کشور «سیلان» می‌گفتند. این جزیره کوچک به شکل یک قطره آب است و در جنوب هندوستان و احاطه […]

 

 

 

جمهوری دموکراتیک سوسیالیستی «سریلانکا» جزیره‌ای است واقع در جنوب آسیا، اقیانوس هند و جنوب کشور هند.

پایتخت سیاسی آن «سری جایاواردنپورا کوته» و پایتخت تجاری‌اش شهر «کلمبو» است. پیش از سال ۱۹۷۲ به این کشور «سیلان» می‌گفتند.

این جزیره کوچک به شکل یک قطره آب است و در جنوب هندوستان و احاطه شده با اقیانوس هند قرار گرفته که از قدیم الایام به دلیل داشتن سنگ های قیمتی معروف بوده است، ولی امروزه در همه جای دنیا این کشور را نه به خاطر سنگ های قیمتی آن، بلکه با چای معروف سیلان می شناسند. سیلان نامی است که در دوره استعمار این کشور به دست انگلیسی ها بر آن نهاده بودند و امروزه این نام معروف ترین چای در دنیاست .

اما از نام های دیگر این سرزمین می توان به سرن دیب یا سران دیب که اعراب آن را به این نام می شناخته اند، اشاره کرد. در ضمن کلمه سرندی پیتی (serendipity) به معنای خوشبختی یا به دست آوردن نعمت و منفعتی غیر منتظره، از همین نام نشات گرفته است. این کشور در شمال غربی از طریق منطقه ای به نام «پل آدم» به هندوستان متصل شده است. این کشور در4 فوریه سال48 19 توانست از استعمار انگلیس رهایی یابد و این روز به نام «روزاستقلال» در سریلانکا شناخته می شود.

جمعیت سریلانکا حدودا 22 میلیون نفر است؛ که نسبت به مساحت آن جمعیت کمی هم نیست، در ضمن، آب و هوای این کشور به دلیل نزدیکی آن به خط استوا و شکل جزیره ای و احاطه شدن توسط اقیانوس هند از همه طرف، آب و هوای استوایی است.

نژاد این مردم رابطه ی تنگاتنگی با شبه قاره هند دارد و موقعیت جغرافیایی این جزیره کاملا گویای این مسئله است. اولین گروه از اقوام سینهالی در هزاره اول قبل از میلاد از شمال هند به این سرزمین راه یافته اند و در سرتاسر آن سکونت گزیده اند، اما برخی از دانشمندانِ انسان شناس، بر این عقیده اند که  انسان های بدوی و شکارچی از 18000 سال قبل در این سرزمین می زیسته اند. اقوام اصلی و اکثریت در این کشور را «سینهالی ها» تشکیل می دهند، که تقریبا 73 درصد از جمعیت را در برمی گیرند، اقلیت تامیل ها نیزکه 18 درصد از جمعیت را تشکیل می دهند، بیشتر در قسمت شمالی این کشور زندگی می کنند، مسلمانان نیز که در سریلانکا به نام «مور» مشهور هستند حدود 10 درصد از جمعیت را در بر می گیرند. دین در این کشور با نژاد ارتباط تنگاتنگی دارد. طبق قانون اساسي سريلانکا «بودايیسم» دين رسمي اين کشور و بوداييان 70درصد جمعيت اين کشور را تشکيل مي دهند.

اکثریت سینهالی ها،  بودائی هستند  و به زبان سینهالا صحبت می کنند واکثریت تامیل ها، هندو هستند و به زبان تامیلی تکلم می کنند، زبان تاميلي که تاميل ها و مسلمانان به آن تکلم مي کنند، از زبان هاي کهن جهان است.

بالغ بر 80 ميليون نفر در هند، سنگاپور، برمه، اندونزي، ويتنام و برخي کشورهاي شرق آسيا به زبان تامیلی تکلم مي کنند .اقلیتی محدود از مسیحیان نیز در این کشور حضور دارد.

در حقیقت پرچم امروزی سریلانکا نماینده و معرف همین ادیان است قسمت زرد پرچم نماینده بودائی ها، قسمت سبز، مسلمانان و قسمت نارنجی  تامیل ها هستند ، شیر هم در مرکز، نماینده مردم و علی الخصوص سینهالی هاست. شمشیر در دست شیر نیزنشانه پادشاهی در دوره های گذشته است، جالب است که بدانید این دو نوار سبز و نارنجی بعدها و به خواست اقلیت های موجود در این کشور، به آن اضافه شد. این تنوع نژادی و دینی مسائلی را نیز به همراه داشته که جنگ های طولانی بین سینهالی ها و گروه موسوم به «ببرهای تامیل» از آن جمله است.

پس از استقلال، درگیری‌های قومی بین تامیل‌ها در شمال و شرق که اکثراً هندو بودند و سینهالی‌ها در جنوب که اکثراً بودایی بودند، از عوامل بی ثباتی در این کشور بود. ببرهای آزادی‌خواه تامیل ایلم که با عنوان ببرهای تامیل شناخته می‌شدند، بزرگترین گروه مسلح ستیزه جو بودند که ایالت مستقلی برای خود ایجاد کردند .

پس از ترور «راناسینگ پرماداسا»، «دینگیری باندا ویجتونگه» از حزب اتحاد ملی در سال ۱۹۸۹ به سمت نخست وزیر و در سال ۱۹۹۳ به عنوان رئیس جمهور سری لانکا انتخاب شد،

سپس «رانیل ویکراماسینگ» به سمت نخست وزیری منصوب شد. در سال ۲۰۰۵ میلادی «ماهیندا راجا پاکسا» به عنوان رئیس جمهور و «رانتاسیری ویکر مانایاکه» به سمت نخست‌وزیر انتخاب شدند.

از شهرهای مهم سری لانکا می‌توان به: دهیوالا – مونت لاوینیا ۲۱۰ هزار نفر، موراتوا ۱۷۷ هزار نفر، نگومبو ۱۲۱ هزار نفر و سری جایوردنه پورا کوته ۱۱۵ هزار نفر اشاره کرد.

کشور سری لانکا شامل ۸ استان می‌باشد:استان مرکزی، استان شمالی مرکزی، استان شمال شرقی، استان شمال غربی، ساباراگامووا، استان جنوبی ، یووا، استان غربی.

واحد پول این کشور همانند همسایه بزرگ شمالی آن «روپیه» است. در حقیقت سریلانکا از بسیاری جهات فرزند خلف هندوستان و ماکت کوچک تری از همسایه پر جمعیت و وسیع شمالی است. هر ۱۳۵ روپیه با یک دلار آمریکا برابری می‌کند (میانگین قیمت سال ۲۰۱۲).

جالب است که بدانید در سریلانکا «سعد و نحس» ایام و روزها بسیار جدی گرفته می شود و جشن ها و مراسم های مهم مثل مراسم ازدواج و … با هماهنگی با فردی پیش گو و ستاره شناس و با تعیین وقت او انجام می گرد، در عین حال ماه کامل در اندیشه های بودایی مهم است، پس در این روزها در سراسر مناطق بودایی نشین روز عید است و مردم روز تعطیلی دارند.

یکی از مناطقی توریستی سریلانکا ، کوه آدم یا آدمز پیک (قله آدم) است، البته اهمیت این کوه نه به دلیل ارتفاع آن (بلندترین قله سریلانکا کوه پدر و با ارتفاع 2524 متر است) بلکه اهمیت دینی و اعتقادی آن است، در قله این کوه، جای پایی وجود دارد که برای پیروان هر یک از ادیان این کشورمعنای خود را دارد، مسلمانان، این جای پا را جای پای حضرت آدم در هنگام انتقال از بهشت به زمین می دانند و از اسم آن هم پیداست، مسیحیان آن را جای پای سنت توماس و بودائی ها آن را جای پای بودا می دانند ، هندو ها هم از قافله عقب نمانده اند و می گویند این جای پا متعلق به شیوا است.

کشور سریلانکا در جنوب شبه قاره هند، یکی از ضعیف‌ترین اقتصادهای آسیا را داراست. ارزش تولید ناخالص داخلی این کشورکه ۲۲ میلیون نفرجمعیت دارد، و ۶۰ درصد از آن وابسته به بخش خدمات است، در پایان سال ۲۰۰۹ به حدود ۸۷ میلیارد دلار رسید. کشاورزی یک بخش مهم در اقتصاد سریلانکاست، به طوریکه یک سوم نیروی کار این کشور، در این بخش و فعالیتهای مرتبط با آن مشغول به کار هستند. بخش کشاورزی ۱۲ درصد تولید ناخالص ملی سریلانکا را در سال ۲۰۰۹ به خود اختصاص داد. این بخش همچنین یک منبع مهم مواد خام و درآمدهای ارزی است.

سریلانکا ۷ میلیون و ۶۴۰ هزار نفر نیروی کار دارد که ۳۲درصد از آنها در بخش کشاورزی، ۲۶ درصد دربخش صنعت و ۴۲ درصد در بخش خدمات شاغل اند. نرخ بیکاری در این کشورکه سال ۲۰۰۷ حدود ۴/۵ درصد بود به واسطه رکود اقتصاد جهانی در پایان سال ۲۰۰۹ به ۷ درصد رسید.

۲۳درصد از مردم سریلانکا زیر خط فقر زندگی می‌کنند و در سال ۲۰۰۹ نرخ تورم در این کشوربه ۳/۳ درصد رسید.

محصولات وارداتی این کشور شامل پارچه‌های فابریک، مواد معدنی، نفت، مواد غذایی و ماشین‌آلات و تجهیزات حمل و نقل است که از کشورهای هند ۶/۱۹ درصد، چین ۵/۱۰ درصد، سنگاپور ۸/۸ درصد، ایران ۷/۵ درصد، مالزی ۱/۵درصد، هنگ‌کنگ ۲/۴ درصد و ژاپن ۱/۴ درصد وارد می‌شود. سریلانکا ظرف سال ۲۰۰۹ بیش از ۹ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار کالا از کشورهای دیگر کالا وارد کرد.

با وجود افزایش جمعیت سری لانکا در طی سالهای پس از استقلال، توسعه سیستم حمل و نقل در این کشور با آن هماهنگی نداشته و عمده ی مردم کشور، توسط اتوبوس به مناطق مختلف جا به جا می‌شوند. با توجه به وضعیت نامناسب جاده‌ها و ازدیاد خودروهای شخصی، مسائل ترافیکی در شهرها بوجود آمده‌است. همچنین در قریب به اتفاق شهرها، اکثراً سه چرخه(بجای) به عنوان تاکسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اولین بزرگراه این کشور بطول تقریبی ۱۰۰ کیلومتر، که کلمبو را به سواحل توریستی و دیدنی گاله در جنوب متصل می‌کند در سال ۲۰۱۱ به بهره برداری رسید.

 

ورود اسلام به سریلانکا

ورود اسلام به سریلانکا همزمان است با ورود آن به هند و جزایر اندونزی . اعراب، قبل از اسلام نیز مراودات تجاری با جزیره سرندیب(سریلانکا) داشتند، لذا طبیعی است که تجار مسلمان در همان قرن اول به سریلانکا رفت و آمد داشته اند، اما گسترش اسلام در این جزیره از اواخر قرن اول و اوائل قرن دوم هجری بوده است و از آن زمان اسلام در سواحل این جزیره منتشر گشت و بعد از آن قبایل هند که بعضا به اسلام گرویده بودند، و نیز افراد مسلمانی از اندونزی و … به این جزیره مهاجرت کردند. و پادشاهان سیلان در زمان استعمار و قبل از آن، مشاورانی از مسلمانان و عرب برای خود برگزیده اند.

استعمار کشورهای پرتغال، هلند و اخیراً بریطانیا راه را برای مبلغان تنصیری گشود و این مبلغان با حمایت کشورهای استعماری، فعالیت خود را در سریلانکا آغاز نموده، دامنه ی آن را گسترانید، به گونه ای که مسلمانان مجبور به گوشه گیری شدند. اما با وجود کمک های مادی و معنوی ای که مبلغان مسیحی از جانب استعمار می شدند، موفقیت چندانی در انتشار مسیحیت نداشتند، در حالی که اسلام بدون هیچ گونه کمک مادی و سیاسی، روز به روز در حال گسترش بوده و هست.

چنانچه گذشت، در حال حاضر، مسلمانان نزدیک به ۱۰ درصد جمعیت سریلانکا را تشکیل می دهند که بیشتر آنان تامیلی زبان هستند.مسلمانان تقریبا در تمام کشور سریلانکا پراکنده هستند. آنان صاحب تقریبا 2000 مسجد در سراسر کشور هستند. همچنین به ترجمه قرآن به دو زبان سینهالی و تامیل همت گماشته و معاملات خود را طبق شریعت اسلام انجام می دهند.

آنان همچنین مدارس خاص خود را دارند و از آموزش دینی اسلامی برخوردارند. آنان حدود 500 مدرسه ابتدایی و 200  مدرسه دینی دارند، از جمله «معهد دارالتوحید»،«دارالعلوم المیزانیه»،«دارالعلوم الهاشمیه» و…

همچنین در سریلانکا مدارسی هستند که برای مسلمانان  روزهای یکشنبه (که تعطیلی رسمی است) گشوده می شوند تا که به آنان اصطلاح (الاحدیه) یکشنبه گی به کار برده می شود. این مدارس روزهای یکشنبه به فرزندان مسلمانان آموزش مقدماتی دینی و حفظ قرآن می دهند. نیز مدارسی دینی برای آموزش زنان مسلمان ساخته شده است. از جمله «مدرسه دینی زنان مسلمان»، «مدرسه دینی الزهرا» و…

در این کشور، جمعیت های اسلامی زیادی فعالیت می کنند، از جمله جماعت تبليغ، جمعيت علماء سريلانكا، جماعت المسلمة ، جمعيت أنصار السنة، (که قدمت بسیار زیادی دارد و آن را علامة عبد الحميد البكري سال 1947م،تاسیس نموده است)، جمعيت جوانان مسلمان  ، جمعيت ندوة البخاري ، جماعة الإسلامية ، جمعية الأمين و…، مسلمانان همچنین سه ماهنامه دارند.

اکثر مسلمانان سریلانکا سنی مذهب و شافعی مسلک اند.

سریلانکا تا سال ۲۰۰۹ میلادی شاهد درگیری های شدید بین نیروهای دولتی و شورشیان جدایی طلب اقلیت قومی تامیل موسوم به «ببرهای تامیل» بود. این درگیری‌ها که در سال ۱۹۸۳میلادی و به دنبال تنش‌های قومی در این کشور آغازشد، نزدیک به سه دهه این جزیره را گرفتار جنگ داخلی کرد و هزاران کشته،مجروح وآواره برجای گذاشت . درطول این سال ها، همراهی مسلمانان با اکثریت سینهالی های سریلانکا، سبب شد تا اجتماعات و روستاهای مسلمان نشین به طور مکرر مورد هجوم شورشیان جدایی طلب تامیل قرار گیرد. باپایان جنگ داخلی و شکست کامل ببرهای تامیل، تهدیدات پیش روی مسلمانان فروکش نکرد، زیرا به باور بسیاری از ناظران، اقلیت مسلمانان به عنوان دشمن جدید اکثریت سینهالی تعریف شد تا یکپارچگی سینهالی های بودایی در برابر این دشمن جدید حفظ و تثبیت شود. علاوه بر آنچه گفته شد، این دشمن انگاری مسلمانان، ناشی از موفقیت های اقتصادی بود که مسلمانان سریلانکا توانسته بودند در برابر رقبای بودایی نصیب خود سازند. به باور بسیاری از بوداییان افراطی که از سوی راهبان خشونت طلب تحریک می شوند، موقعیت اقتصادی مسلمانان، منافع اقتصادی اکثریت سینهالی های بودایی مذهب را تهدید می کند . همچنین نرخ رشد بالای جمعیتی مسلمانان می تواند موجب افزایش وزن اجتماعی و سیاسی این اقلیت مهم در سریلانکا شود. دراین میان، رشد چشمگیر شمار گروندگان به آیین اسلام درکشورهای آسیایی،حساسیت راهبان افراطی بودایی را برانگیخته و انگیزه آنان برای هجوم به مسلمانان را افزایش داده است.

اقلیت مسلمانان کشور سریلانکا در بیشتر اوقات در معرض حملات بودائیان افراطی این کشور قرار می گیرند و اخیرا این حملات به شدت افزایش یافته است.

در کنار سرکوب گری های بودائیان افراطی، جامعه مسلمان سریلانکا در معرض تهدیداتی وسیع برای تخریب اماکن دینی آنها و اخراج از کشور روبرو می شوند.

مسئولان سریلانکایی به تحریک علنی دشمنی علیه مسلمانان متهم شده اند و چنین رفتاری، تلاش های شکننده برای تحکیم انسجام نژادی در این کشور را که از سال ۲۰۰۹ تا کنون همچنان درگیر جنگ های داخلی بین نیروهای دوالتی و شورشیان هستند، تهدید می کند.این در حالی است که توجه جهانیان همچنان متوجه رسوایی های مستندی است که دو طرف در این جنگ داخلی مرتکب شده اند و رنج های مسلمانان این کشور از سوی جهانیان نادیده گرفته می شود.

روند سرکوب مسلمانان در سریلانکا هم اکنون و بویژه همزمان با ظهور گروه «بودو بالا سینا» یا نیروهای بودائیان افراطی، شدت یافته است. جماعت بودائیان سرسخت یا افراطی، گروه فشاری است که بسیار افراط گرا هستند و از بودائیان و منافع فرهنگی اکثریت سینهالی سریلانکا حمایت می کنند.

این گروه افراطی که متشکل از شمار زیادی از راهبان بودایی است،  چندی قبل  با تجمع در کولومبو پایتخت سریلانکا خواستار لغو ذبح حلال براساس شریعت اسلامی شدند.

این گروه همچنین در تجمعات خود خواستار افزایش قدرت سینهالی در سریلانکا، پایان دادن به کنترل زاد و ولد به هدف افزایش شمار ساکنان سینهالی و اخراج برخی مسلمانان شدند.

علاوه بر این، نگرانی هایی نسبت به دیگر جوانب زندگی روزانه مسلمانان در سریلانکا وجود دارد، از آن جمله اینکه افراط گرایان بودایی که در راستای گسترش طایفه گرایی تلاش می کنند، گذاشتن ریش، پوشیدن حجاب و گفتن اذان را محکوم کرده اند.

گروه افراطی «بودو بالا سینا» همواره ادعا می کند که در ارعاب و خشونت علیه مسلمانان سریلانکا، هیچ نقشی ندارد و دیگر گروهها را به چنین اقداماتی متهم می کند.

با این وجود، سرکوب مسلمانان از طریق حمله به مساجد و تهدید به قتل، تحریم تجاری و سیطره بر املاک آنها در برهه کنونی درحال افزایش است.

«ماهیندا راجاباکسا» رئیس جمهور سریلانکا، بودائیان را نسبت به تقویت انسجام دینی ترغیب کرده است، این در حالی است که در برخی موارد مسئولان بلندپایه دولتی به حمایت از سیاست های ضد اسلامی و مشارکت مستقیم در منزوی کردن مسلمانان متهم شده اند.

مسلمانان سریلانکا می گویند که برخی عناصر رسانه های اصلی سریلانکا برای مشروعیت بخشیدن به محدودیت های اعمال شده علیه آزادی های دینی از طریق به تصویر کشیدن کشور به عنوان یک امت بودایی مورد خطر از سوی مسلمانان، تلاش می کنند و از اینکه چنین آرائی با حمایت وسیع روبرو شود، ابراز نگرانی می کنند.

دولت سریلانکا در ماه آوریل گذشته دستور تخریب مسجدی در دامبولا را صادر کرد. دولت ادعا کرده بود که این مسجد شصت ساله در یکی از زمین های وابسته به معبد بودائیان ساخته شده است.

نخست وزیر سریلانکا این دستور را صادر کرد و طی آن گروهی از راهبان بودایی در حین نماز جمعه به این مسجد حمله کردند و معترضان از موانع پلیس عبور کردند و با وارد آوردن خسارت به این ساختمان، قرآن ها و کتاب های دینی را از بین بردند.

این حادثه و حوادث بسیار اینچنینی باعث ایجاد تنش های نژادی و دینی پس از جنگ داخلی در این کشور شده و این موضوع نگرانی ها را نسبت به افراط گرایی بودائی برای تحقق اهداف سیاسی در جنگ اخیر و انتخابات آتی برانگیخته است.

 

گردآوری: گروه تحقیق و پژوهش انواروب