روز پنجشنبه ۲۹ آبان توفیق یارم شد تا در جلسه هم‌اندیشی بین اولیا و اساتید حوزه علمیه خوش‌نام انوارالعلوم تایباد «خیرآباد» حضور یابم. در ابتدای ورود به حوزه، با استقبال گرم اساتید مخلص و طلاب مؤدب، به محل برگزاری جلسه راهنمایی شدم. این جلسات همواره با هدف تبادل نظر و هم‌فکری در مورد مسائل آموزشی و تربیتی طلاب و دانش‌پژوهان حوزه علمیه هر ساله برگزار می‌شود. جای دارد اهل مدارس از این بزرگواران الگوبرداری نمایند و چنین جلساتی داشته باشند.
اولین چیزی که توجهم را جلب کرد، تواضع، فروتنی و مهمان‌نوازی اساتید پرتلاش این مدرسه، به‌ویژه مدیریت محترم آن بود. جلسه با نظم و سبک خاصی با مدیریت معاونت آموزشی، جناب مولانا مجتبی امتی «حفظه‌الله» که بسیار پرتلاش و پرانرژی به نظر می‌آمد، تا نماز ظهر ادامه داشت.

روز پنجشنبه ۲۹ آبان توفیق یارم شد تا در جلسه هم‌اندیشی بین اولیا و اساتید حوزه علمیه خوش‌نام انوارالعلوم تایباد «خیرآباد» حضور یابم. در ابتدای ورود به حوزه، با استقبال گرم اساتید مخلص و طلاب مؤدب، به محل برگزاری جلسه راهنمایی شدم. این جلسات همواره با هدف تبادل نظر و هم‌فکری در مورد مسائل آموزشی و تربیتی طلاب و دانش‌پژوهان حوزه علمیه هر ساله برگزار می‌شود. جای دارد اهل مدارس از این بزرگواران الگوبرداری نمایند و چنین جلساتی داشته باشند.
اولین چیزی که توجهم را جلب کرد، تواضع، فروتنی و مهمان‌نوازی اساتید پرتلاش این مدرسه، به‌ویژه مدیریت محترم آن بود. جلسه با نظم و سبک خاصی با مدیریت معاونت آموزشی، جناب مولانا مجتبی امتی «حفظه‌الله» که بسیار پرتلاش و پرانرژی به نظر می‌آمد، تا نماز ظهر ادامه داشت.
بعد از نماز و صرف ناهار، یکی از بخش‌های جذاب و قابل توجه این بازدید، مشاهده کتابخانه مدرسه دینی بود که به عنوان مرکز علمی و فرهنگی مهم در این مجموعه شناخته می‌شود. در این کتابخانه، مجموعه غنی از منابع علمی، دینی، تاریخی و فقهی وجود داشت که به طور مستقیم با تحصیل طلاب و پژوهش‌های دینی آنان ارتباط داشت. کتابخانه‌ها در حوزه‌های علمیه جایگاه ویژه‌ای دارند و به عنوان قلب تپنده حوزه به شمار می‌روند، و بخش عمده‌ای از تحقیقات علمی و دینی طلاب در این مکان انجام می‌شود.
در هنگام بازدید از این کتابخانه، فراهم بودن شرایط مطلوب برای طلاب، مانند دسترسی به کتب تخصصی در رشته‌های مختلف علوم اسلامی و دینی، فضای ایده‌آل برای مطالعه و پژوهش که به طلاب امکان می‌داد تا در مسیر یادگیری و ارتقاء علمی خود گام‌های مؤثری بردارند، هر بیننده‌ای را تحت تأثیر قرار می‌داد. با خوشحالی به تماشای مجموعه کتاب‌های متنوع، از آثار کلاسیک فقهی گرفته تا کتب تخصصی معاصر پرداختم. این کتابخانه نه تنها به عنوان یک منبع علمی و فرهنگی، بلکه به عنوان یک مرجع تاریخی برای حفظ آثار فکری و دینی در دوران‌های مختلف شناخته می‌شود.

حادثه آب‌گرفتگی و آسیب به منابع علمی: فاجعه‌ای فرهنگی
متأسفانه دو روز بعد از این بازدید، خبری دردناک و تأسف‌بار به گوشم رسید: کتابخانه به علت شکستن استخر آب کشاورزی دچار آب‌گرفتگی شده و بخشی از کتاب‌ها از بین رفته است. ابتدا باور نکردم؛ چرا که کتابخانه به عنوان قلب فرهنگی مدرسه دینی، همیشه مکانی امن و با دقت حفاظت می‌شد. اما، {و کان أمرالله قدراً مقدوراً}. آن‌طور که گفته می‌شود تمام تدابیر برای حفاظت کتابخانه اندیشیده شده بود، اما اتفاق کاملا غیرمترقبه و دور از انتظار بوده است. طبق گزارش‌های اولیه، حدود سی (۳۰) درصد کتاب‌ها در این حادثه ناگوار از بین رفته و خسارت‌های مالی و معنوی زیادی وارد شده است.
این کتاب‌ها نه تنها از لحاظ مادی ارزشمند بودند، بلکه از جنبه علمی و فرهنگی اهمیت ویژه‌ای داشتند. بسیاری از این کتاب‌ها شامل نسخه‌های نادر بودند و به عنوان میراث علمی و فرهنگی طلاب و اساتید بزرگوار مورد استفاده قرار می‌گرفتند. آسیب به این منابع علمی تنها یک آسیب مادی نیست، بلکه نوعی فقدان فرهنگی و علمی برای جامعه دینی و فرهنگی به شمار می‌آید. این کتاب‌ها نه تنها به یادگیری طلاب کمک می‌کردند، بلکه بسیاری از مفاهیم دینی و فقهی در آن‌ها گنجانده شده بود که برای نسل‌های آینده نیز اهمیت داشت.
از سوی دیگر، این حادثه باید به عنوان فرصتی برای بازبینی و اصلاح سیستم‌های حفاظتی و آموزشی کتابخانه‌ها تلقی شود. با توجه به اهمیت کتابخانه‌ها در فرآیند تحصیل طلاب و تولید دانش دینی، باید تمامی تلاش‌ها برای حفظ و نگهداری منابع علمی در این فضاها صورت گیرد تا چنین حوادثی خدای‌نخواسته در آینده تکرار نشود و منابع علمی و دینی همچنان به عنوان میراث گران‌بها برای نسل‌های آینده باقی بمانند.
در آخر، همدردی خود را از راه دور با این عزیزان ابراز می‌کنم و از الله متعال عاجزانه درخواست دارم سروران را مشمول حمایت و عنایت ویژه‌اش قرار دهد و نعمت‌های شایسته‌تری به آنان عطا فرماید. از صمیم قلب از مدیریت محترم، معاونت آموزشی و پرسنل حوزه قدردانی می‌کنم که با همت و پشتکار مثال‌زدنی خویش، همواره شرایطی مناسب برای پیشرفت علمی طلاب فراهم آورده و نقش مهمی در رشد و توسعه علمی حوزه ایفا می‌نمایند.

  • نویسنده : مولوی محمود براهوئی، دارالعلوم امام ابوحنیفه عظیم‌آباد زابل