زبان و صدا دو نعمت بزرگ الهی‌اند که خداوند آن‌ها را وسیله‌ی شناخت، محبت و ارتباط میان انسان‌ها قرار داده است. اما همین نعمت، اگر در مسیر نادرست به کار رود، می‌تواند مایه‌ی تحقیر، تمسخر و شکستن دل مؤمن گردد. از جمله آفات رایج زبان، تقلید صدای دیگران به قصد تمسخر و تحقیر است؛ رفتاری که در نگاه قرآن و سنت از گناهان بزرگ و نشانه‌ی بیماری قلب است.

تعریف تقلید صدای دیگران به قصد تمسخر
لغوی: «السُّخْرِیَّة» در لغت به معنای تمسخر و استهزاء است، و تقلید صدا یکی از نمودهای آن به شمار می‌آید.
اصطلاحی: بازآفرینی و تقلید لحن، لهجه یا حرکات فردی دیگر به گونه‌ای که باعث خندیدن دیگران و تحقیر آن شخص شود. این کار چه در حضور فرد باشد و چه در غیابش، نوعی استهزاء و اهانت محسوب می‌شود.

تقلید تمسخرآمیز در قرآن
قرآن کریم، تمسخر و استهزاء را از صفات زشت منافقان و جاهلان دانسته و آن را مخالف ایمان واقعی معرفی می‌کند:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَىٰ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ
(حجرات: 11)
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! مردمی یکدیگر را مسخره نکنند، شاید آنان بهتر از خودشان باشند. و زنان نیز زنان دیگر را مسخره نکنند، شاید آنان بهتر از خودشان باشند. از یکدیگر عیب‌جویی نکنید و همدیگر را با لقب‌های زشت مخوانید.
همچنین در وصف گناهکاران می‌فرماید:
إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ
(مطففین: 29)
بی‌گمان گناهکاران بر مؤمنان می‌خندیدند [و آنان را به تمسخر می‌گرفتند].
بنابراین هرگونه خنده، تقلید یا نمایش که برای تحقیر دیگران باشد، در دایره‌ی تمسخر قرار می‌گیرد و از دیدگاه قرآن حرام است.
و در آیه‌ی دیگری آمده است:
«ويلٌ لكلِّ همزةٍ لمزةٍ»
(همزه: 1)
وای بر هر عیب‌جوی تمسخرکننده‌ای.
مفسران اهل سنت، از جمله امام قرطبی، گفته‌اند: «همزه» و «لمزه» شامل کسی است که با اشاره، تقلید صدا، یا حرکات بدنی مردم را تمسخر می‌کند.

احادیث در نکوهش تمسخر و تقلید صدای مؤمن
پیامبر اکرم ﷺ فرمودند:
«بحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم»
(صحیح مسلم، کتاب البر، حدیث 2564)
برای بدبختی انسان همین بس که برادر مسلمان خود را تحقیر کند.
و در حدیثی دیگر فرمودند:
«لا تُظهرِ الشماتةَ لأخيك، فيرحمهُ اللهُ ويبتليكَ»
(ترمذی، حدیث 2506)
برادرت را به هنگام لغزشش مسخره نکن، که خداوند ممکن است او را ببخشد و تو را گرفتار سازد.

دیدگاه علما
امام نووی رحمه‌الله در شرح صحیح مسلم می‌نویسد:
«هرگونه سخن یا رفتار که به تحقیر مؤمن بینجامد، از جمله تقلید صدا یا حرکات او، از گناهان کبیره است؛ زیرا موجب آزار مؤمن و از بین رفتن حرمت اوست.»
امام ذهبی رحمه‌الله در الکبائر می‌گوید:
«استهزاء به مردم، چه با کلام و چه با تقلید صدا یا رفتار، از گناهان کبیره است و نشانه‌ی تکبر و خودپسندی است.»

▫️آثار و پیامدهای تقلید صدای دیگران برای تمسخر

شکستن دل مؤمن و از بین رفتن کرامت او.
ایجاد کینه، دشمنی و تفرقه در جامعه اسلامی.
دوری از رحمت الهی.
تخریب شخصیت خود تمسخرکننده، زیرا تمسخر دیگران، نشانه‌ی ضعف اخلاق و ناپختگی در ایمان است.